Okullarda yazılı sınavların hazırlanması ve değerlendirilmesinde yeni dönem başlıyor. Bugüne kadar öğretmenlerin ağırlıklı olarak kendi hazırladıkları sorularla gerçekleştirdiği yazılı sınavlarda artık Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) ortak soru havuzu kullanılacak. Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) ile öğrenciler yalnızca kaç puan aldıklarını değil, hangi konuları öğrendiklerini ve hangi alanlarda eksikleri bulunduğunu da görebilecek. Veliler ise çocuklarının gelişimini sınav sonuçları üzerinden ayrıntılı takip edebilecek. 2026-2027 eğitim öğretim yılının birinci dönem ilk yazılılarıyla başlayacak sistem, ortaokul ve liselerde toplam 16 branşı kapsayacak. Peki yeni sistem nasıl işleyecek, öğrenciler sınavlara nasıl hazırlanacak? İşte tüm detaylar:
HANGİ SINIFLARDA UYGULANACAK? Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunulan OYSS, bu eğitim öğretim yılının birinci dönem birinci yazılılarında uygulanmaya başlayacak. Ancak sistem için ülke genelinde ayrı bir sınav günü belirlenmedi. Her okul kendi yazılı takvimini uygulayacak. OYSS, ortaokul 5, 6 ve 7'nci sınıflar ile lise 9, 10 ve 11'inci sınıflarda kullanılacak. Merkezi sınavlara hazırlanan 8 ve 12'nci sınıflar kapsam dışında tutulacak.
SORULARIN ÇOĞU MEB'DEN Yeni sistemde öğretmenler önce konu-soru dağılım tablolarını ve sınav senaryolarını belirleyecek. Ardından zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla iki soru hazırlanacak. Diğer sorular ise MEB'in oluşturduğu soru havuzundan otomatik olarak seçilecek. Soruların güçlük düzeyi ve puan değerleri yine öğretmenlerin kararıyla belirlenecek. Sistem, sınav kâğıdını ve puanlama anahtarını da hazır sunacak. Böylece farklı okullarda benzer standartlarda sınavlar yapılması hedeflenecek.
8 BİN SORULUK HAVUZ Bakanlık, ilk yazılılardan önce sisteme yaklaşık 8 bin soru yüklemeyi, her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni soru geliştirmeyi hedefliyor. Sorular, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu, farklı güçlük düzeylerinde ve beceri temelli açık uçlu olacak. Öğrencilerin yalnızca bilgileri hatırlaması değil, öğrendiklerini kullanabilmesi ve cevaplarını açıklayabilmesi ölçülecek.
VELİLER NEYİ GÖRECEK? Yeni sistemin en önemli yeniliklerinden biri sınav sonrasındaki ayrıntılı analizler olacak. Öğrencilerin cevapları soru soru puanlanarak e-Okul'a işlenecek. Puanlar öğrenme çıktılarıyla eşleştirilecek ve öğrenci, sınıf ve şube bazında analiz raporları oluşturulacak. Böylece veliler çocuklarının hangi bilgi ve becerileri kazandığını, hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğunu görebilecek. Farklı tarihlerde yapılan sınavlar karşılaştırılarak öğrencinin gelişimi de izlenebilecek. Öğretmenler ise eksik öğrenilen konuları belirleyerek derslerini yeniden planlayabilecek.
ÖĞRENCİLER NASIL ÇALIŞMALI? Öğrencilerin OYSS için ayrı bir sınava hazırlanması gerekmiyor. Ancak açık uçlu ve beceri temelli sorular nedeniyle yalnızca ezber yaparak çalışmak yeterli olmayacak. Öğrencilerin konuları iyi anlaması, öğrendiklerini farklı problemlere uygulaması ve çözümlerini yazılı olarak ifade edebilmesi önem kazanacak. Hazırlık sürecinde ders kitaplarındaki etkinliklere, öğretmenlerin işlediği konulara ve açık uçlu soru örneklerine ağırlık verilmeli. MEB'in yayımladığı konu-soru dağılım tabloları ile öğretmenlerin belirlediği sınav senaryoları takip edilmeli. Özellikle matematik ve fen bilimlerinde işlem basamaklarını göstermek, Türkçe ve diğer sözel derslerde ise gerekçeli cevaplar yazmak faydalı olacak.
EZBER DEĞİL YORUM ÖNE ÇIKACAK Yeni sistemde sorular, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarına uygun, farklı güçlük düzeylerinde ve beceri temelli açık uçlu olacak. Öğrencilerin yalnızca bilgileri hatırlaması değil, öğrendiklerini kullanması ve cevaplarını açıklaması beklenecek. Bu nedenle öğrencilerin ders kitaplarındaki etkinliklere, öğretmenlerin işlediği konulara ve açık uçlu soru örneklerine ağırlık vermesi önem taşıyor. Matematik ve fen bilimlerinde çözüm basamaklarını göstermek, sözel derslerde ise gerekçeli cevaplar yazmak sınavlara hazırlıkta faydalı olacak. Okulların sınav öncesinde duyuracağı konu-soru dağılım senaryoları da öğrencilere yol gösterecek
SORULAR 4 GÜN ÖNCE AÇILACAK Yeni sistemde öğretmenler, MEB'in yayımladığı konusoru dağılım tablolarından okullarına uygun sınav senaryosunu seçecek. Her sınav için zümre öğretmenleri tarafından iki açık uçlu soru hazırlanacak. Diğer sorular ise Bakanlığın ortak soru havuzundan belirlenecek. Havuzdan seçilen sorular sınavdan dört gün önce öğretmenlerin erişimine açılacak. Öğretmenler soruların bilimsel doğruluğunu ve puanlama anahtarlarını kontrol edecek. Gerekçe göstermek şartıyla havuzdan gelen en fazla iki soru değiştirilebilecek. Soruların puan değerleri öğretmenler tarafından belirlenecek.
